سه پیام رسان شادی در مغز

سه پیام رسان شادی در مغز

 

سه پیام رسان شادی در مغز

 

ساعت بدن و سه پیام رسان شادی مغز

 

سه پیام رسان در مغز عبارتند از :

– سروتونین Serotonin

– نورادرنالین Noradrenalin

-دوپامین Dopamine

سه عنصری که در مقابله با استرس توان و تعادل خود را از دست می دهند

و در اجرای وظایف خود دچار اختلال و بی نظمی می شوند .

 

سروتین دشمن استرس

 

ماده ای است که بایستی به خوبی در مغز کار کند تا شخص خوابی خوش و راحت داشته باشد .

به عبارت بهتر این پیام رسان شادی وظیفه دارد تا اطمینان حاصل کند که دستگاه فیزیولوژی بدن برای خواب تنظیم شده است .

اگر در کار این ماده اختلالی روی دهد تلاش شخص برای خوابیدن به هیچ جا نخواهد رسید .

در واقع در مغز هر یک از ما دستگاهی تعبیه شده که بهتر است آن را “ساعت بدن” بنامیم .

ساعتی که همچون یک رهبر ارکستر وظیفه دارد سایر دستگاه های ارگانیسم را هماهنگ کند

تا از نت خارج نشوند و سر خودسازی ننوازند و تک نوازی نکنند

این ساعت حساس در مرکز مغز و در میان گروه کوچکی از سلول ها قرار گرفته

که اصطلاحا آن را غده صنوبری یا هیپوفیز می نامند

و در درون آن انبار و مخزنی از پیام رسانان سروتین قرار دارد که “شاه فنر” اصلی و

ماده شیمیایی ساعت بدن را تشکیل میدهد. جالب اینجاست که هر روز سروتین با فعل و انفعالات شیمیایی

با ماده دیگری به نام “ملاتونین” ترکیب می گردد و متعاقبا ملاتونین هم در برگشت خود با سروتین ترکیب می شود

و این روند و سیکل – از سروتین به ملاتونین و بالعکس دقیقا ۲۵ ساعت طول می کشد

و همین فرایند “ساعت بدن” را شکل می دهد . ۲۵ ساعت ؟ بلی ، درست فهمیدید :

یعنی در موقعیت ها و شرایطی که شخص در محیطی خاص – مثلا درون غاری به سر می برد

که هفته ها از نور و روشنایی کافی محروم باشد – گردش ساعت ارگانیسم به ۲۵ ساعت می رسد .

اما ، در صورتی که شخص در وضعیت طبیعی و مناسبی قرار بگیرد که از نور و تاریکی به موقع بهره مند شود ،

غذه صنوبری آنگاه خود را با موقعیت جدید تطبیق می دهد و ساعت بدن را در ۲۴ ساعت کوک و تنظیم می کند .

یعنی ساعت بدن با گردش روزانه زمین هماهنگ می شود، به عنوان مثال ظهر غده صنوبری

ظهر همان روز در روی زمین خواهد بود و اگر این غده در نور و روشنایی روز قرار گیرد هر ساعت بدن ،

نه جلو خواهد رفت و نه عقب ، بلکه با گردش سیاره ای که در روی آن زیست می کند

خود را تطبیق می دهد و هماهنگ می سازد .

به هر حال ، این نکته را همیشه به خاطر داشته باشیم که ساعت بدن در تمام مدت ۲۴ ساعت بایستی

کوک و میزان ودقیق باشد و مواد شیمیایی بدن را برای خوابیدن و همچنین بیدار شدن حاضر وآماده کند.

ساعت بدن فیزیولوژی ارگانیسم ما را به گونه ای تنظیم می کند که تا وقت خوابمان می رسد

به چرت و خمیازه می افتیم و همین فرایند را برای بیدار شدن انجام میدهد

تا شخص چشم باز کند و سبکبار و با شادی از بستر بیرون بیاید .

گفتیم که ساعت بدن هماهنگ کننده و رهبر ارکستر فیزیولوژی جسم است .

سه نوازنده اصلی و مهم این ارکستر عبارتند از : دمای بدن ، هورمون های مربوط به جنگ و پیکار و

سیکل ها و دوره های خواب . هر یک از این سه عنصر می بایستی با ساعت بدن هماهنگی کامل داشته باشند

تا شخص خوب و خوش بخوابد و شاداب و سر حال از خواب بیدار شود

و به خوبی استراحت کرده و خستگی را از تن زدوده باشد .

 

دما و ساعت بدن

 

در ۲۴ ساعت شبانه روی دمای بدن تا یک درجه متغیر می شود و بالا و پایین می رود .

هنگام برخاستن از خواب و بیرون آمدن از بستر و دنبال کار و فعالیت های روزانه رفتن ،

موجب آن می شود تا دمای بدن مختصری بالا رود . به عکس هنگام خوابیدن دما اندکی پایین میاید .

همه ی ما خواب رفتن در شبهای گرم را تجربه کرده ایم که چگونه به خود می پیچیم

و غلت و وا غلت می زنیم و از بیخوابی کلافه می شویم و آرزوی خنکی هوا را می کنیم

تا شاید چشمانمان گرم شود و خوابمان بگیرد . به گزارش اسان طب طبیعی است

که این امر در بستری نرم با هوایی ملایم فورا میسر می شود . به هر حال ، برای برخوردار شدن

از خواب خوش شبانه بایستی ترموستات ارگانیسم را با ساعت بدن کوک و تنظیم کرد

و آن را تا حدودی در درجه پایین قرار داد .

 

ساعت بدن و هورمون های استرس جنگی

 

بدن مجهز به هورمون هایی است که اصطلاحا آن را ” کورتیزول” می نامند . هورمون هایی که برای جنگ و ستیز آماده اند

و در عین حال بسیار حیاتی هستند . وقتی که میزان کورتیزول بالا می رود ، شخص آمادگی جنگ و دعوا پیدا می کند

و یا اگر در موقعیت ها و شرایطی چون گرسنگی ، زخم و جرح ، خونریزی ، دعوا و یا فرار قرار بگیرد

مقدار کورتیزول او دچار نوسان می شود . ولی در حالت معمولی از شدت کورتیزول کاسته می شود

و این میزان در خواب و استراحت به حداقل می رسد تا شخص آمادگی خفتن را پیدا کند .

طبیعی است که برای برخوردار شدن از یک خواب خوش و راحت و خوب و سرحال بیدار شدن،

تغییر دمای بدن با افزایش و کاهش کورتیزول از اهمیت خاص برخوردار می شود .

با کمترین کاهشی که در این هورمون ها به وجود می آید، بلافاصله در کیفیت خواب شخص تاثیر می گذارد ،

امری که بارها این تجربه را هر یک از ما آزموده ایم .

سه پیام رسان شادی در مغز

 

نورادرنالین : پیام رسان انرژی بخش

 

مطمئنا بسیاری با هورمون “ادرنالین” آشنا هستند . وقتی که به وحشت می افتیم و دچار ترس می شویم ،

آدرنالین از غدد آدرنال شروع به ترشح در سیستم گردش خون می کند .

تپش قلب شدید می شود و خون از پوست و روده ها و دستگاه گوارش منحرف شده

و به طرف عضلات روان می شود . دانه های عرق روی پیشانی و کف دست ها ظاهر می شوند .

در این حال شخص آماده برای جنگ یا گریز است . به گزارش آسان طب یکی از نزدیکان

و به اصطلاح پسر عموهای آدرنالین ، همان نورادرنالین است که آن هم از پیام رسانان شادی است

و در دستگاه اعصاب نقش مهمی ایفا می کند که یکی از مهمترین نقش های آن تنظیم سطح نیرو و انرژی بدن است

تا شخص احساس کند از انرژی کافی برخوردار است. حال اگر این هورمون در مغز کاهش پیدا کند

فرد احساس خستگی شدید و بی حالی و بی رمقی می کند و میل به انجام هیچ کاری را در خود نمی یابد

و فقط دلش میخواهد در جایی بنشیند و تکان نخورد .

افراد محروم از نورادرنالین روز به روز احساس بی حالی و بی حسی بیشتری می کنند .

گویی جان در تن ندارند و به اتومبیلی می مانند که باطری ضعیفی دارد و به سختی استارت میخورد

و سرانجام روزی از روشن شدن و حرکت باز می ماند .

 

دوپامین : کانون درد و لذت

 

مرفین و هروئین را در دو ماده ای دانسته اند که التیام بخش دردهای جسمانی هستند

و ضمنا کیف آور بوده اند . ولی با پیشرفت دانش ،اکنون این موضوع به اثبات رسیده

که مغز انسان قادر است تا حدودی از این گونه مواد مثل مرفین طبیعی ، مولکول هایی

که در مغز به قدر کافی وجود دارند و آندورفین می نامند و مسئولیت لحظه به لحظه تنظیم اطلاع رسانی

دردهای ما را به عهده دارند ، تولید کند . فرایند کار به این ترتیب است : با ترشح اندورفین از شدت درد کاسته می شود

و پس از آنکه درد از بین رفت ، میزان ترشح این هورمون کم می شود تا به موقع شخص را از دردی که به وجود آمده آگاه سازد .

بررسی هایی که بر روی مکانیسم اندورفین صورت گرفته ، نشان می دهد

که میزان مقاومت انسان ها – در مقابل دردهای یکسان – با هم تفاوت پیدا میکند .

در قدیم این امر را به فکر و مغز و آنچه در سر انسان می گذشت ربط می دادند .

ولی امروزه این امر ثابت گشته که میزان ترشح این پیام رسانان اساسا نقش عمده ای در تنظیم و

کنترل شدن و ضعف درد ایفا می کند . به عنوان مثال ، شخصی که از یک زخم کوچک فریادش

به اسمان بلند می شود، طبعا مقدار ترشح اندورفین در او یا اندک است و یا برای مقابله با درد به قدر کافی نیست .

جالب اینجاست که دوپامین یکی از سه پیام رسانان شادی ،

به محض اینکه آندورفین به سوی کانون درد سرریز می شود، این هورمون فورا جای خالی آن را پر می کند

و شگفت تر آنکه با کم شدن میزان ترشح دوپامین ، از شدت فعالیت آندورفین نیز کاسته می شود و

این امر موقعی روی می دهد که استرس شدید حمله ها و ضربه های کوبنده خود را شروع کرده

و طبعا مانع فعالیت های هورمونهای شیمیایی مغز شده باشد . در واقع ، به هنگام ایجاد درد در انسان

بر میزان ترشح اندورفین افزوده می شود تا از حساسیت شخص نسبت به درد کاسته شود .

منبع :

http://essenceoflife.ir/category/%d9%88%d8%b1%d8%b2%d8%b4-%d9%88-%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%d8%aa%db%8c-sport/